"To‘qson uchinchi yil" - Viktor Gyugoning inson irodasi, fojia va jasorat tabiatiga bag‘ishlangan so‘nggi buyuk romanlaridan biri. Asarda qahramonlar taqdiri orqali har qanday tarixiy davrda dolzarb bo‘lgan masalalar: insonning ichki burchi, axloqiy tanlov, sadoqat va halokat o‘rtasidagi murakkab muvozanat yoritiladi. Gyugo qahramonlarini siyosiy yoki mafkuraviy tamg‘alamaydi. Ularning har biri o‘z e’tiqodi, vijdoni va shaxsiy mas’uliyati bilan yashaydi. Shu jihatdan roman qahramonlari tarixiy vogealarnigina emas, avvalo, inson tabiatining o‘ziga xos, dramatik qirralarini namoyon qiladi. Uslub jihatdan "To‘qson uchinchi yil" Gyugo qalamiga xos epik kuch, dramatik dinamika va inson ruhiga chuqur nazar soluvchi badiiy ehtiros bilan to‘lgan asar. U o‘quvchini ulkan voqealar emas, balki o‘sha voqealar orasida o‘zini yo‘qotmagan insonning ichki qiyofasi bilan uyg‘otadi.