Aleksandr Dyumaning "Qora lola" romani XVII asr Gollandiyasida kechgan tarixiy-siyosiy jarayonlar fonida yozilgan bo‘lib, muallifning tarixiy roman janridagi muhim asarlaridan biri sanaladi. Unda real shaxslar va voqealar badiiy syujet bilan uyg‘unlashtiriladi. Markaziy g‘oya mutlaq qora lolani yetishtirish orzusi insonning mukammallikka intilishi, ma’naviy sobitligi va ichki erkinligining ramziy ifodasidir. Roman siyosiy fitnalar, adolatsizlik va hokimiyat uchun kurash fonida shaxsiy vijdon, sadoqat va hasad kabi insoniy sifatlarni tahlil qiladi. Dyuma romantik uslub orqali tarixni nafaqat voqealar ketma-ketligi sifatida, balki axloqiy tanlovlar maydoni sifatida talqin etadi. "Qora lola" ilmiy adabiyotlarda gumanistik g‘oyalari, ramziy qatlamlari va tarixiy haqiqat bilan badiiy to‘qimaning muvaffaqiyatli uyg’unligi sifatida e’tirof etiladi.