Ushbu kitobda dunyoga mashhur rus yozuvchisi Lev Tolstoyning ikki mashhur qissasi jamlangan. "Shayton" qissasida inson qalbidagi nafs va vasvasalarning kuchi haqida so‘z boradi. Asarda yosh yer egasi Yevgeniy Irtenyevning orzu va burchlari, oilaviy hayoti hamda shaytoniy istaklari o‘rtasidagi ichki kurash dramatik tarzda tasvirlanadi. Tolstoy inson ruhidagi yashirin "shayton"ning qanday fojiali oqibatlarga olib kelishini ochib beradi. "Polikushka" - sodda va halol dehqon Polikeya taqdiri haqida hikoya qiladi. Oddiy topshiriqni bajarish uchun yo‘lga chiqqan qahramonning beparvoligi va baxtsizligi uning hayotini fojiaga aylantiradi. Bu qissa orqali yozuvchi oddiy odamning iztiroblari, jamiyatdagi adolatsizlik va rahm-shafqat mavzularini yoritadi. Tolstoyning bu ikki asari o‘quvchini nafs, iroda, halollik va odamiylik haqida chuqur o‘ylashga chorlaydi.