Buyuk fransuz adibi Viktor Gyugoning (1802-1885) "Xo'rlan-ganlar" romani Fransiyaning XIX asrdagi ijtimoiy-tarixiy va madaniy hayotida muhim o'rin tutadi. Roman muqaddimasida qayd etilgani-dek, adibning diqqat-e'tibori uch masalaga qaratiladi: "Zulm, ochlik sabab ayollarning axloqan tubanlashuvi va bolalar o'limi". Oradan bir yarim asrdan ko'p vaqt o'tganiga qaramasdan, vaziyat tubdan o'zgar-gan emas: dunyoning turli burchaklarida ijtimoiy tengsizlik, zulm ku-chayib boryapti, ayollarning haq-huquqlari, sha'ni poymol etilyapti, minglab bolalar nobud bo'lyapti. Asar mazkur masalalar haqida chu-qur mushohada yuritishga, ularning yechimini izlashga da'vat etadi. Uning ma'rifiy ahamiyati ham shunda. Roman keng kitobxonlar ommasiga mo'ljallangan.